20-07-2008 - abcBurkina
  • Français
  • Español
  • English
 
Le Sedelan
Présentation
Services et Produits
Les amis de la terre
Le Burkina Faso
De A à Z
Le monde rural
Organisations Paysannes
Contes
Galeries photos
Nos dossiers
Vu au Sud - Vu du Sud
Actualités du Coton
La filière Lait
Souveraineté alimentaire
Politiques agricoles
Dossier OGM
Dossier riz
La crise alimentaire
Les APE
Lettre d'informations

Pour recevoir notre lettre hebdomadaire, saisissez votre adresse Email et cliquez sur Go




Les coépouses (moore) Version imprimable Suggérer par mail

Pʋg-taab a yiib solemde

Mam kʋʋ naafo...

Rao a ye n da tar a paga.

Daar a ye, a raame n dɩk pag a to n paase.
Pagb a yiib soabã kõomã yɩɩ zakã neb sũnoogo,
n naag n noom ne pipi pagã.

Beoog fãa, wĩndgã pʋkdame la a kẽedẽ,
laafɩ rɩta a naam zakã pʋgẽ.

Pʋg-yao wã n da yaa zakã soab rʋmde,
la zakã soab me ra nong-a lame.
Pʋg-yao wã wa n dɩka pʋg n dog bi-ribla.
Rẽ yɩ a sɩdã sũnoogo,
n kɩt tɩ b nonglmã paasd beoog fãa.

A sẽn mi ned deegr la a sakd tʋʋm yĩnga,
pʋg-yao wã da yaa zakã fãa sũnoogo,
sakã fãa meng sũnoogo.

A da yaa pag sẽn nong laado, n pa zoet tʋʋmde,
n mi neb waoogre. La sũkĩirã ra tara paasg bal
beoog fãa pʋg-kẽemã nengẽ. La daar a ye
a ninga a yamẽ t’a na n yãk a pʋg-to wã yõore.
La a na n maana a wãna ? A tagsame n yɩlme
 a sẽn na n maann kʋ a to wã
sẽn sãamd a sũnoogã t’a a tara sɩdã nonglmã.
A sẽn pa yã bũmbu, a basame
N na n tags n paase. Yɩbeoog a ye, b sɩdã
reng-b-la weoogã n yet tɩ b yõdg n watẽ
Wĩndg rɩɩb sã wa sa.

Woto la pagb a yiibã sẽn sa b yir tʋʋmã,
rɩk sor n babsd b sɩdã weoogẽ wã.
N na n tɩ kõ-a rɩɩbã. Sorã zugu,
sawadgã limsa zĩigã sɩnga tosbo.
B kell n dɩka sorã, la saagã sɩnga niibu.
B sẽn pa tar bũmb n na n pil n dɩk sorã,
pʋg-kẽemã  yeelame t’a wã wa tɩ b
tɩ soond tɩ koɛɛng yokẽ ne bi-pɛɛlgã. Bilfu,
kasmã yeelame tɩ pʋg-yao wã yals t’a yi
n ges saagã sã n yoogame bɩ a wa togs-a.

A sẽn yi wã, a ninga yɩɩlle n yeel tɩ-koɛɛngã
t’a lebg n munumdi ; tɩ tɩ-koɛɛngã reeg noor
n munumd n pag pʋg-yao wã ne a biigã.

Pʋg-kẽemã sẽn ta weoogẽ , a sɩdã sok-a-la
a pʋg-to wã sẽn beẽ. La a leoka a sɩdã t’a zɩ ye.
Bal a rʋmdã renga yẽ weoogẽ wã.

Sɩdã sũurã yikame t’a lebg tẽngã pʋgẽ
n wil nebã fãa, zakã ne sakã rãmb fãa
a pʋg-yao wã menengã. Zĩig pʋgẽ, tẽngã neb fãa
yiime n na n gẽes pʋg-yao wã.

Rasmã ne yʋndã looga zaalem, b yãt ned ye.

Nebã lebg n dɩka b tʋʋmã ne sũ-sãanga.
La daar a ye, pʋg-kẽemã sẽn wa debd pʋʋgẽ wã
n na n tɩ kõ a sɩdã rɩɩbo, a yalsa zĩigẽ wã,
tɩ-koɛɛngã tẽngr n sɩng yɩɩlgo. Tãoos a ye
sẽn pa yɩɩg n yã-a, a solsame n kolg-a
na n gũus-a la a kelg a yɩɩllã.

A wʋma pagã sẽn yɩɩnde :

« Ne f gãag wɛ m sɩd rʋmde,
m loogdame n na n tɩ kɩs m sɩdã rɩɩbo,
m miime tɩ komã tara foo ne f biigã fãa,
la m na n maana wãna ?
Noor ka be tɩ m na n kẽ
n kõ-f rɩɩb ye.
Paga, m kũmd-f lame !
Wẽnd bal na yõdg n ges f yelle.
Wẽnd na taas tɩ m loogame ».

A sẽn yɩɩl woto n sa, a tʋka a peoogã n dɩk sore.
Tãoosã pa yãas tɩ maag ye, a kẽngame
n tɩ wilg pagã sɩd a sẽn yã wã. Daar-n-kãng tɛkã
b tara gũusg ne-a.
T’a sɩdã le sok-a :

« F pʋg-to wã bee yɛ ? »
N yeel-a t’a na n kʋ-a lame a sã n pa togs sɩda.

Rabeem yõk-a lame, ta baas n togse.
Yagsã naag n yãag-a lame
tɩ b kẽng tɩ-koɛɛngã tẽngre.

A sɩnga yɩɩlg n yetẽ :

« Tɩɩga, pak f menga,
m bõosd-f lame, pak f menga,
m deega m kongr buudã fãa,
la f pak f menga,
tɩ m kõn le paas beoog abada,
maan sugr la f pak f menga. »

La pagã paa tɩɩgã yaanga,
n leok t’a koɛɛgã rigda :

« Zoe-y m nimbãanega. M baoodame n yã wĩndgã.
Fãag-y-ma, maam ne m biigã..
Kom la ko-yũud n tar-do. Wa-y n sõng-y-do. »

Zĩig pʋgẽ, tɩɩgã pakame tɩ pagã ne biigã yi ne komã.
Yaoorã da rɩɩ pagã kɩgbã. Nebã pa yãas n tags ye,
b rɩka sagbã laas a yiibã sẽn  da be wamẽ wã
n ledg pagã kɩgbã.
Daar-n-kãng tɛka, pʋg-bilã leba a zĩigẽ.

Yaa rẽ yĩng la pag kɩgbã sẽn bedem n yɩɩd rao wã.

 

Samogemb solemde
A Tɩrɛɛs Kalãnzibo.

 
Photos du Burkina
Derniers articles
Articles les plus lus
Syndication
Suivez les articles "Vu au Sud - Vu du sud"
Accueil arrow Contes arrow Les coépouses (moore)